Ed Harris
- Oyunculuk
- 28 Kasım 1950 · Englewood, New Jersey, USA
Biyografi
Edward Allen Harris, 28 Kasım 1950 tarihinde Englewood, New Jersey, ABD'de dünyaya gelmiştir. Gençliğinde başarılı bir atlet olan Harris, Columbia Üniversitesi'nde Amerikan futbolu oynamış, ancak sonrasında asıl tutkusu olan oyunculuğa yönelmiştir. Oklahoma Üniversitesi'nde drama eğitimi aldıktan sonra, yeteneğini daha da geliştirmek için California Institute of the Arts'ta (CalArts) Güzel Sanatlar Fakültesi'nden mezun olmuştur. Kariyerine tiyatro sahnesinde ve küçük televizyon rolleriyle başlayan Harris, sinemada ilk önemli çıkışını 1983 yapımı "Boşluktaki Kahramanlar" (The Right Stuff) filmiyle yaptı. Filmde, Merkür 7 astronotlarından efsanevi John Glenn'i canlandırdığı rol, onun sakin ve kararlı ekran kişiliğini belirledi ve eleştirmenlerden büyük övgü alarak Hollywood'un dikkatini çekti. 1980'ler boyunca "The Abyss" (1989) gibi filmlerle yükselişini sürdürdü. 1990'lı yıllar, Ed Harris'in neslinin en saygın aktörlerinden biri olarak statüsünü pekiştirdiği dönem oldu. "Kaya" (The Rock) (1996) filmindeki onurlu General Hummel gibi karmaşık kötü adam rollerinin yanı sıra, kendisine ilk Oscar adaylığını getiren "Apollo 13" (1995) filmindeki NASA uçuş direktörü Gene Kranz rolüyle hafızalara kazındı. Bu rol, onun baskı altında otorite ve sükuneti yansıtma yeteneğinin bir simgesi haline geldi. 1998'de ise "The Truman Show"da canlandırdığı vizyoner ve manipülatif yönetmen Christof karakteriyle En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu dalında Altın Küre Ödülü'nü kazandı ve ikinci kez Oscar'a aday gösterildi. Oyunculuğun yanı sıra yönetmenliğe de adım atan Harris, en büyük tutku projelerinden biri olan "Pollock" (2000) filmini yönetti ve başrolünde Amerikalı soyut dışavurumcu ressam Jackson Pollock'ı canlandırdı. Bu zorlu ve dönüştürücü performansıyla En İyi Erkek Oyuncu dalında üçüncü kez Oscar'a aday oldu. Dördüncü ve son Oscar adaylığını ise David Cronenberg'in yönettiği "Şiddetin Tarihçesi" (A History of Violence) (2005) filmindeki kısa ama dehşet verici rolüyle kazandı. Kariyeri boyunca "Akıl Oyunları" (A Beautiful Mind) (2001), "Saatler" (The Hours) (2002) ve "Büyük Hazine: Sırlar Kitabı"ndaki (National Treasure: Book of Secrets) (2007) Mitch Wilkinson rolü gibi birçok önemli filmde yer aldı. Son yıllardaki en ikonik rollerinden birini ise HBO'nun popüler bilimkurgu dizisi "Westworld"de (2016-2022) canlandırdığı gizemli ve acımasız "Siyah Giyen Adam" karakteriyle oynadı. Dört kez Oscar'a aday gösterilen Ed Harris, delici mavi gözleri, tavizsiz profesyonelliği ve karakterlerine kattığı derinlik ile tanınan, Amerikan sinemasının en güçlü ve en saygın aktörlerinden biri olarak kabul edilmektedir.
En bilinen yapımları
Filmografi
- Long Day's Journey into Night · James Tyrone
- The Dink · Chuck Boyd
- Dutton Ranch · Everett McKinney
- Nasıl Katil Olunur? · Whitelaw Redfellow
- Off the Horse · Bob
- Ayak Takımı · Vince
- Concrete · Boris
- Wyatt Earp ve Kovboy Savaşı · Kendisi
- Ölü Arkadaşım Zoe · Dale
- Love Lies Bleeding · Lou Sr.
- Westermann: Memorial to the Idea of Man If He Was an Idea · H.C. Westermann
- Owl Kasabası · Horace Jones
- Get Away If You Can · Alan
- Top Gun: Maverick · Radm. Chester 'Hammer' Cain
- Karanlık Kız · Lyle
- Impractical Jokers: Dinner Party · Kendisi
- Direniş · George S. Patton
- Onur Madalyası · Ray Mott
- The Bush Years: Family, Duty, Power · Narrator, Yürütücü yapımcı
- A Crooked Somebody · Sam Vaughn
- Uzaydan Gelen Fırtına · Leonard Dekkom
- anne! · Man
- Kodachrome · Benjamin Ryder
- Buried Child · Dodge
- Ezber Bozan · Mr. Bransford
- Bitmeyen Kavga · Joy
- Westworld · Man in Black
- The Adderall Diaries · Neil Elliott
- The Late Show with Stephen Colbert · Kendisi
- Return to the Philippines, the Leon Cooper Story · Narrator
- Gece Takibi · Shawn Maguire
- Anarşi · Cymbeline
- Hudut · Roy
- Uçaklar 2: Söndür ve Kurtar · Blade Ranger (Seslendirme)
- Aşkın Yüzü · Garret Mathis / Tom Young
- Sweetwater · Sheriff Cornelius Jackson
- Yerçekimi · Mission Control (Seslendirme)
- Kar Küreyici · Wilford
- Zor Kazanç · Ed DuBois
- Hayalet · Demi
- Game Change · John McCain
- Gerçeğin Peşinde · David Englander
- Rising: Rebuilding Ground Zero · Narrator
- Kurtuluş Bulvarı · Dr. Paul Blaylock
- That's What I Am · Mr. Simon
- Özgürlük Yolu · Mr. Smith
- Büyük Düşüş · Liam
- Virginia · Sheriff Dick Tipton
- Kanun Benim · Virgil Cole, Yönetmen
- Touching Home · Charlie Winston
- Dispatches from Nicaragua · Kendisi
- Büyük Hazine 2 · Mitch Wilkinson
- Just Desserts: The Making of 'Creepshow' · Kendisi
- Kızımı Kurtarın · Remy Bressant
- Temizlikçi · Eddie Lorenzo
- America's Game: 1973 Miami Dolphins · Kendisi
- America's Game: The Super Bowl Champions · Narrator (Seslendirme)
- Beethoven'ı Anlamak · Ludwig van Beethoven
- The Armenian Genocide · U.S. Consul Leslie Davis (Seslendirme)
- Two Tickets to Paradise · Melville
- The Oklahoma Heisman · Narrator
- Babamın Mektupları · Don Holden
- Budd Boetticher: A Man Can Do That · Narrator (Seslendirme)
- Şiddetin Tarihçesi · Carl Fogarty
- How's It Going to End - The Making of 'The Truman Show' · Kendisi
- Gizemli Kasaba · Miles Roby
- Unforgivable Blackness: The Rise and Fall of Jack Johnson · Other Voices (Seslendirme)
- İnsan Lekesi · Lester Farley
- Radio · Coach Jones
- Volcanoes of the Deep Sea · Narrator
- Masked and Anonymous · Oscar Vogel
- Realizing The Right Stuff · Kendisi
- Saatler · Richard Brown
- Acemi Askerler · Colonel Berman
- Just a Dream · Henry Sturbuck (Seslendirme)
- Akıl Oyunları · William Parcher
- The Prime Gig · Kelly Grant
- Kapıdaki Düşman · Major König
- Pollock · Jackson Pollock, Yönetmen
- Ölüyü Uyandırmak · Jerry Charmichael